krijn ermerins logo

Categorie: Slimme apparaten | Slimme verlichting

Slimme verlichting

Je ziet het tegenwoordig in alle winkels, slimme verlichting.  

Maar wat is slimme verlichting nu precies? En waar moet je op letten bij de aanschaf?

In deze gids vertel ik je alles over slimme verlichting, hoe ze werken, welke slimme lampen er zijn en hoe jij ze toe kunt passen in jouw huis.

slimme lamp

Wat is slimme verlichting?

Onder slimme verlichting, ook wel smart verlichting genoemd, vallen alle lampen en spots die te bedienen zijn via een afstandsbediening of app. De meeste slimme verlichting is LED-verlichting voorzien van een communicatiemodule. 

Op die manier is de verlichting via een afstandsbediening of app in te stellen en te bedienen. Het geeft je de mogelijkheid om tijdschema’s of complexere koppelingen te maken. Denk hierbij aan het laten knipperen van verlichting wanneer het alarm afgaat. Of het automatisch aan zetten van een lamp als iemand bij de voordeur komt. 

Slimme verlichting kun je indelen in 4 onderdelen: slimme lampen, slimme fittingen, slimme inbouwschakelaars of dimmers en slimme stekkers.

Slimme lampen

Slimme lampen draai je in je bestaande fitting en zijn voorzien van een communicatiemodule waarmee zij continu in verbinding staan met de hub of andere lampen. 

Deze lampen kunnen op afstand bedient worden. Zo kun je ze dimmen naar elke gewenste lichtintensiteit, pas je eenvoudig de kleuren of wittinten aan of koppel je ze aan een slimme schakelaar. 

Tegenwoordig zijn slimme lampen in elke soort fitting verkrijgbaar. De meest gangbare is natuurlijk de E27 fitting. 

Let bij de aankoop van je slimme lampen op het protocol waarop de lampen communiceren. Dit bepaalt of je een losse hub/gateway nodig hebt en of ze kunnen communiceren met je bestaande slimme lampen. Meer over protocollen lees je later in dit artikel

slimme lamp

Slimme fittingen

Ben je tevreden over je bestaande “domme” verlichting en wil je wel de mogelijkheid om ze op afstand te schakelen, dan zijn slimme fittingen een oplossing. Deze zijn bijna gelijk aan slimme lampen alleen dan zonder lamp. Zo kun je gebruik maken van je huidige lamp en koppel je ze eenvoudig aan je app of afstandsbediening.

slimme fitting

Slimme inbouwdimmers of inbouwschakelaars

Wil je niets aan je lampen veranderen, dan kun je er voor kiezen om inbouwschakelaars of dimmers te gebruiken. Deze monteer je achter je bestaande schakelaar of in het plafond. De module koppel je aan je app zodat je de lamp op afstand kan bedienen. 

Dit is een mooie oplossing omdat je niets van de slimme techniek ziet. Het vergt wel wat werk om ze achter je schakelaar of in je plafond te plaatsen. Dit kan een nadeel zijn als je de module moet resetten of vervangen. 

zigbee inbouwdimmer

Slimme stekkers

Een handige oplossing voor bijvoorbeeld een staande lamp of nachtlampje is een slimme stekker. Deze tussenstekker (de naam zegt het al) plaats je tussen het stopcontact en je lamp. Slimme stekkers hebben alleen een aan- en uit functie. Het dimmen van lampen is dus niet mogelijk. 

Tegenwoordig meten de meeste slimme stekkers ook het energieverbruik. Handig om sluipverbruikers op te sporen of te gebruiken in een automatisering. Op die manier kun je zien of een lamp aan of uit staat.

slimme stekker

Hoe werkt slimme verlichting?

Om te kunnen communiceren maakt slimme verlichting gebruik van protocollen. De meest gebruikte protocollen zijn wifi, Zigbee en Bluetooth. Deze protocollen verschillen van elkaar en kunnen niet rechtstreeks met elkaar communiceren. Het is daarom belangrijk om de verschillen te weten zodat u vanaf het begin de juiste keuze maakt.

Wifi

Lampen die voorzien zijn van een wifi module communiceren op 2,4 GHz en staan direct in contact met je wifi router. Je draait de lamp in de fitting en laat hem verbinding maken met je wifi netwerk. Daarna kun je via de app de lamp bedienen en instellen.

Wifi lampen zijn het makkelijkst te installeren en worden daarom het meest verkocht. Je vindt ze tegenwoordig in elke winkel. 

Bij het installeren van wifi lampen heb je geen losse hub of gateway nodig, wat de aanschaf van de lampen aantrekkelijk en betaalbaar maakt.

Zigbee

Een ander bekend protocol is Zigbee. Zigbee werkt ook op 2,4GHz maar maakt gebruik van een eigen hub/gateway. Op die manier is het Zigbee netwerk gescheiden van je wifi netwerk, waardoor beide netwerken elkaar niet storen.

Ben je eenmaal in het bezit van een Zigbee gateway dan kun je ook andere slimme apparaten bedienen en lampen en apparaten van verschillende fabrikanten. Denk hierbij aan Philips Hue, Ikea, Lidl etc. Deze fabrikanten werken allemaal op basis van Zigbee. 

Zo heb je niet voor elke fabrikant een eigen gateway nodig.

Bluetooth

Een wat minder vaak gebruikt protocol is Bluetooth. Het wordt minder gebruikt omdat het wat beperkingen heeft. Zo zit je al snel aan een maximaal aantal te verbinden apparaten. En ook het bereik laat de wensen over.

Met Bluetooth is het vaak niet mogelijk om de lampen op afstand te bedienen. Dit omdat Bluetooth maar een klein bereik heeft, vaak maximaal 10 meter. 

Het is bijvoorbeeld wel mogelijk om Bluetooth lampen aan een Philips Hue bridge te koppelen, op die manier zijn ze wel op afstand te bedienen.